عیبیابی رایج در لپتاپها: راهنمای گام به گام
مشکلات لپتاپها اغلب به سه دسته کلی تقسیم میشوند: مشکلات عملکردی (کند شدن)، مشکلات سختافزاری (نمایشگر، باتری) و مشکلات سیستمی (روشن نشدن یا خطاها).

۱. مشکلات عملکردی و کندی سیستم
اگر لپتاپ شما کند شده یا عملکرد آن افت کرده است، عیبیابی را از این بخش شروع کنید.
لپتاپ کند شده یا فریز میشود
-
راهحل:
-
مدیریت وظایف (Task Manager): برنامه Task Manager (در ویندوز با کلیدهای Ctrl+Shift+Esc) را باز کنید و بخش “Processes” را بررسی کنید. برنامههایی که مصرف CPU یا RAM بالایی دارند را شناسایی و ببندید.
-
برنامههای استارتآپ: در تب “Startup” در Task Manager، برنامههای غیرضروری را که هنگام روشن شدن سیستم اجرا میشوند، غیرفعال (Disable) کنید تا سرعت بوت سیستم افزایش یابد.
-
فضای دیسک: مطمئن شوید که حداقل ۲۰٪ از فضای SSD/HDD شما خالی است. پر بودن درایو میتواند سرعت سیستم را به شدت کاهش دهد.
-
بهروزرسانی: مطمئن شوید که سیستم عامل (ویندوز یا macOS) و تمام درایورهای سختافزاری شما بهروز هستند.
-
لپتاپ داغ میشود و فن صدای بلندی دارد
-
راهحل:
-
تهویه: مطمئن شوید که دریچههای ورودی و خروجی هوا مسدود نشدهاند. هرگز لپتاپ را روی سطوح نرم مانند پتو یا فرش استفاده نکنید. از پدهای خنککننده (Cooling Pad) استفاده کنید.
-
گرد و غبار: اگر مدت زیادی از باز شدن لپتاپ میگذرد، ممکن است فنها و هیتسینکها پر از گرد و غبار شده باشند. در صورت داشتن مهارت فنی، میتوانید لپتاپ را باز کرده و با اسپری هوای فشرده آن را تمیز کنید (یا به متخصص مراجعه کنید).
-
مدیریت انرژی: در تنظیمات سیستم، حالت مصرف انرژی (Power Mode) را روی “Balanced” یا “Power Saver” تنظیم کنید تا فشار کمتری به پردازنده وارد شود.
-
۲. مشکلات سختافزاری و اتصالات
این مشکلات اغلب فیزیکی هستند یا مربوط به تنظیمات BIOS/UEFI میشوند.
لپتاپ روشن نمیشود یا فقط چراغ روشن میماند
-
راهحل:
-
تست باتری/برق: مطمئن شوید که آداپتور به درستی کار میکند. کابل برق را جدا کنید، باتری (اگر قابل جدا شدن است) را بردارید، دکمه روشن/خاموش را برای ۳۰ ثانیه نگه دارید تا شارژ باقیمانده تخلیه شود، سپس همه چیز را دوباره وصل کرده و تلاش کنید.
-
تست نمایشگر: اگر صدای فنها و چراغها روشن است اما تصویر ندارید، ممکن است مشکل از نمایشگر یا کارت گرافیک باشد. لپتاپ را به یک مانیتور خارجی (External Monitor) وصل کنید تا مطمئن شوید مشکل از خود صفحهنمایش داخلی است یا کل سیستم.
-
مشکلات Wi-Fi و بلوتوث
-
راهحل:
-
تغییر حالت پرواز: حالت “Airplane Mode” را یک بار خاموش و روشن کنید.
-
درایورها: درایور کارت شبکه را در Device Manager (مدیریت دستگاه) بررسی کنید. اگر با علامت تعجب زرد مشخص شده، باید درایور را آپدیت یا حذف و دوباره نصب کنید.
-
بازنشانی: تنظیمات شبکه را در ویندوز بازنشانی (Reset Network Settings) کنید.
-
کلیدها یا تاچپد کار نمیکند
-
راهحل:
-
قفل سختافزاری: برخی لپتاپها کلیدهای ترکیبی (مانند Fn + F5 یا Fn + F7) برای قفل کردن تاچپد یا کیبورد دارند. مطمئن شوید که این کلیدها فعال نشدهاند.
-
درایورها: درایورهای تاچپد (مانند Synaptics یا ELAN) را در Device Manager بررسی و بهروزرسانی کنید.
-
۳. مشکلات نرمافزاری و ویروسی شدن
این مشکلات با تمیزکاری نرمافزاری و بهینهسازی سیستم حل میشوند.
دریافت پاپآپها یا کندی مرورگر
-
راهحل:
-
آنتیویروس: یک نرمافزار آنتیویروس یا آنتیمالور معتبر (مانند Malwarebytes) را نصب و سیستم را به طور کامل اسکن کنید.
-
افزونههای مرورگر: تمام افزونهها (Extensions) یا پلاگینهای مرورگر خود را که ناشناخته هستند یا به ندرت استفاده میشوند، غیرفعال یا حذف کنید.
-
خطای صفحه آبی (Blue Screen of Death – BSOD)
-
توضیحات: این خطا نشاندهنده یک مشکل جدی در درایورها، رم یا نرمافزار سیستمی است.
-
راهحل:
-
کد خطا: کد خطای نوشته شده روی صفحه آبی را یادداشت کنید. جستجو در گوگل با آن کد (مثلاً “Stop Code: MEMORY_MANAGEMENT”) اغلب راهکار دقیق را نشان میدهد.
-
بهروزرسانی درایورها: اغلب این مشکل با بهروزرسانی یا بازگرداندن درایورهای اخیراً نصب شده برطرف میشود.
-
تست رم: از ابزارهای داخلی ویندوز برای بررسی سلامت رم (Windows Memory Diagnostic) استفاده کنید.
-
10 نکته برای داشتن روابط عاطفی سالم و پایدار
رازهای ساعت هوشمند اپل که نمیدانید
مجله آموزشی شفق گستران محتوای آموزشی و مفید در مجله اینترنتی شفق گستران